Anlaşmalı Boşanma Davası

TUGA Hukuk & Danışmanlık > AİLE HUKUKU  > Anlaşmalı Boşanma Davası

Anlaşmalı Boşanma Davası

ANLAŞMALI BOŞANMA NEDİR?

Eşlerin özgür iradeleriyle kendi aralarındaki evlilik ilişkisine son vermelerine anlaşma suretiyle boşanma adı verilmektedir. Anlaşmalı boşanmaya ilişkin hüküm, Türk Medeni Kanunu’nda 166/f. 3’te düzenlenmiştir. Bu fıkrada yer alan hüküm, kusur unsuruna yer vermez ve evlilik birliğinin sarsılmasını boşanma sebebi olarak kabul eden bir hükümdür. Anlaşmalı boşanmayla, eşler kendi aralarında müşterek çocukların durumuna ve mali sonuçlara ilişkin bir boşanma protokolü düzenleyerek -hakim tarafından onaylanmak koşuluyla- basit ve çabuk bir şekilde evlilik birliğini sona erdirebilirler.

ANLAŞMALI BOŞANMAYA KARAR VERİLEBİLMESİNİN KOŞULLARI NELERDİR?

1- Evlilik birliği en az 1 yıl sürmüş olmalıdır.

Bu şart çok kısa süreli evlilik yapma ve sonra boşanma anlaşması ile hakime başvurmayı engellemek amacıyla konulmuştur. Evlilik en az 1 yıl sürmemiş ise hakim açılan boşanma davasını diğer şartları incelemeye gerek görmeden reddetmelidir.

Anlaşmalı boşanma için dava açıldığında henüz bir yıllık süre dolmamış ancak yargılama süresi içinde henüz karar verilmeden önce bir yıllık süre dolmuş ise yargılanmaya devam edilecek ve boşanma kararı verilecektir.

2- Boşanmak için, eşler ya birlikte mahkemeye başvurmalı ya da bir eş diğerinin açtığı boşanma davasını kabul etmelidir.

Her iki eş boşanma isteklerini aynı dilekçede belirtip imzalayabilir ve duruşmada imza ve taleplerini tekrarlayabilirler. Ayrıca eşlerin birlikte başvurusunun da vekilleri aracılığıyla mahkemeye iletilmesi mümkündür. Burada önemli olan boşanma iradelerinin aynı anda ve duruşmada hakime beyan edilmesidir. Bir eşin açmış olduğu dava diğer eş tarafından kabul edilerek de anlaşmalı boşanılabilir.

Diğer eşin herhangi bir aşamada kabul etmesi halinde boşanma talebi anlaşmalı boşanmaya dönüşecektir. Taraflardan birinin açtığı boşanma davasını diğer eşin davanın başında ve yasal cevap süresi içinde kabul ettiğini açıklaması zorunlu değildir. Davanın ve yargılamanın her aşamasında kabul beyanı ileri sürülebilir.

3- Hakim tarafları bizzat dinlemelidir.

Eşlerin hakim tarafından dinlenmesiyle, tarafların boşanma hususunda hazır olup olmadıklarının ve yapılan anlaşmanın onaylanabilir olup olmadığının incelenmesi amaçlanmaktadır. Böylece bir eşin (veya üçüncü kişinin) diğer eşi baskı altında tutup tutmadığı veya caiz olmayan bir şekilde onun iradesini etki altına alıp almadığı saptanmak istenmektedir. Taraflar, davada bir avukat aracılığı ile temsil edilseler bile hakim tarafları huzuruna çağırıp onları dinlemek zorundadır. Sadece avukatları dinlemekle yetinemez.

4- Tarafların yapmış oldukları anlaşma hakim tarafından uygun bulunmalıdır.

Tarafların anlaşmalı boşanma için evliliğin mali sonuçlarına ve çocukların durumuna ilişkin bir anlaşma yapmaları gerekir. Taraflar bu anlaşmayı isterlerse dava öncesinde isterlerse dava sırasında düzenleyebilirler. Mali sonuçlar bakımından, eşler maddi ve manevi tazminat talepleri ile nafaka hususunda anlaşmalıdırlar. Çocuklar bakımından ise eşlerin, velayet, iştirak nafakası ve kişisel ilişki kurulması konusunda anlaşmaları gerekmektedir.

Taraflar, hakime bu hususta yazılı bir protokol sunabilecekleri gibi sözlü olarak da beyanda bulunabilirler. Sözlü beyanın zapta geçirilmesi gerekmektedir. Ancak her halükarda yazılı şeklin avantajları göz önünde bulundurulduğunda bu anlaşmanın yazılı olarak yapılması tavsiyeye şayandır.

Hakim tarafların yaptığı düzenlemeyi uygun bulmazsa, tarafların ve çocukların menfaatini göz önünde bulundurarak gerekli olan değişiklikleri yapar. Fakat hakim tarafından uygun bulunan bir anlaşma sağlanamazsa dava reddedilir.

Hakim taraflarca düzenlenen anlaşmayı uygun bulursa ya da taraflar hakim tarafından teklif edilen değişiklikleri uygun bulacak olurlarsa başka hiçbir şeye bakılmaksızın boşanmaya karar verilir.

ANLAŞMALI BOŞANMA DAVASI HANGİ MAHKEMEDE AÇILIR?

Aile hukukuna ilişkin bir dava olması sebebiyle anlaşmalı boşanma davası ”Aile Mahkemesi”nde görülür.  Aile mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde ”Asliye Hukuk Mahkemesi” de Aile Mahkemesi sıfatı ile hareket ederek davaya bakabilmektedir. Yani anlaşmalı boşanma davalarında görevli mahkeme ”Aile Mahkemeleri”dir.

Yetkili mahkeme ise Türk Medeni Kanunu’nun 168.maddesinde gösterilmiştir. Bu hükme göre “Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.”

Tarafların aralarında düzenledikleri protokolün dava dilekçesine eklenmesi sureti ile yukarıda belirtilen hükme göre yetkili Aile Mahkemesine başvurularak dava açılır.